Lubimy proste odpowiedzi na pozornie proste pytania. Jednak to, ile kofeiny ma kawa, zależy od kilku czynników. I okazuje się, że w tym temacie może być sporo… zaskoczeń.
Kofeina – czym jest?
Kofeina, będąca alkaloidem odpowiedzialnym za charakterystyczne działanie kawy, została po raz pierwszy wyizolowana przez Friedlieba Ferdinanda Runge’a w 1820 roku.
Jej budowę chemiczną poznano dopiero kilkadziesiąt lat później, bo w 1895 roku [1].
Ma ona następujące działanie:
- pobudza i zwiększa czujność,
- przyspiesza metabolizm,
- poprawia funkcje poznawcze,
- niweluje działanie wolnych rodników.
Zawartość kofeiny w poszczególnych rodzajach kaw
Oto ile mg kofeiny mogą mieć różne rodzaje kawy.
- Kawa filtrowana – 96 mg kofeiny w 30 ml.
- Espresso – 63 mg kofeiny w szklance około 30 ml [2].
- Cappuccino – 63 mg kofeiny w szklance około 250 ml, czyli tyle, co espresso.
- Kawa rozpuszczalna – 50-80 mg kofeiny w 250 ml.
Szczególnie zaskakujący może być dla wielu fakt, że kawa filtrowana (z pozoru delikatna i subtelna), zawiera więcej kofeiny, aniżeli espresso.
Od czego zależy zawartość kofeiny w kawie?
Zawartość kofeiny w kawie zależy m.in. od:
- rodzaju ziaren – robusta ma więcej kofeiny, niż arabica:
- arabica 0,8-1,4%
- robusta 1,7-4,0% [3]
- sposobu parzenia – kawa filtrowana ma więcej kofeiny, niż espresso,
- stopnia palenia – ziarna palone jasno mogą mieć więcej kofeiny, aniżeli palone na ciemno [4].
Istotne są też oczywiście proporcje kawy i wody.
Bezpieczna dawka kofeiny
Food and Drug Administration (Amerykańska Agencja Żywności i Leków) potwierdza, że w przypadku osób dorosłych dzienna, bezpieczna dawka kofeiny to 400 mg.
Również badania opublikowane w Food and Chemical Toxicology w roku 2017 potwierdziły, że ta dawka jest bezpieczna dla większości dorosłych osób [5].
Są jednak grupy osób, które mogą być bardziej wrażliwe na działanie kofeiny. Dla nich 400 mg może okazać się ilością za dużą.
🔎 Pamiętaj: kofeinę zawierają również takie produkty jak herbata, napoje energetyczne, a także gorzka czekolada. Jeśli sięgasz po nie regularnie, pamiętaj, aby wliczyć je do dziennego bilansu kofeiny.
Bibliografia
- Bojarowicz H, Przygoda M. Kofeina. Cz. I. Powszechność stosowania kofeiny oraz jej działanie na organizm. Probl Hig Epidemiol. 2012; 93: 8–13.
- Mayo Clinic. (n.d.). Caffeine: How much is too much? Mayo Clinic. https://www.mayoclinic.org/healthy-lifestyle/nutrition-and-healthy-eating/in-depth/caffeine/art-20049372
- Dąbrowska-Molenda, M., Szwedziak, K., & Zabłudowska, Ż. (2019). Analiza zawartości kofeiny w wybranych rodzajach kawy. Postępy Techniki Przetwórstwa Spożywczego, 2/2019.
- Racineux, S., & Tran, C-L. (2024). Kawa to proste! Przewodnik kawosza. Znak.
- Wikoff, D., Welsh, B. T., Henderson, R., Brorby, G. P., Britt, J., Myers, E., Goldberger, J., Lieberman, H. R., O’Brien, C., Peck, J., Tenenbein, M., Weaver, C., Harvey, S., Urban, J., & Doepker, C. (2017). Systematic review of the potential adverse effects of caffeine consumption in healthy adults, pregnant women, adolescents, and children. Food and Chemical Toxicology, 109(1), 585-648. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0278691517301709