Herbata to drugi po wodzie najchętniej pity napój na świecie. Wiele osób zastanawia się jednak, czy w herbacie jest kofeina tak, jak w kawie? Sprawdźmy to!
Czy w herbacie znajduje się kofeina?
Tak! W herbacie znajduje się kofeina. Choć często jest ona nazywana teiną, to tak naprawdę są to takie same pod względem chemicznym cząsteczki.
Warto jednak pamiętać, że kofeina w herbacie wpływa na nasz organizm w nieco inny sposób, aniżeli ta, którą znajdziemy w kawie.
Różnice w działaniu kofeiny z kawy i herbaty
Kofeina to naturalny stymulant znajdujący się w liściach herbacianych. Wytwarzana jest w nich celu ochrony przed szkodnikami.
Składniki w herbacie takie jak katechiny, antyoksydanty oraz L-teanina sprawiają, że szybkość absorpcji kofeiny oraz jej działanie jest nieco inne, aniżeli w przypadku picia kawy.
Fizyczne symptomy, takie jak przyspieszenie pracy serca są mniej „dramatyczne”, a wzrost energii może być dłuższy i bardziej stabilny [1].
Herbata z jednej strony więc pobudza, a z drugiej także koi.
Kofeina w różnych rodzajach herbaty
Z naszego bloga wiesz już, ile kofeiny ma kawa. Ale jak wygląda to w przypadku herbaty?
Małe listki herbaciane są najdelikatniejszymi częściami krzewu herbacianego. Przez to są najbardziej narażone na szkodniki i dlatego też to w młodych listkach kofeiny jest więcej [2].
Średnia ilość kofeiny w filiżance herbaty może wynosić:
- od 15 mg w przypadku herbaty o bardzo niskiej zawartości kofeiny,
- do około 70 mg w przypadku herbaty o wyższej zawartości kofeiny [3].
Dlatego trudno jednoznacznie stwierdzić, ile dokładnie kofeiny ma herbata. Możemy jednak podać przybliżone wartości.
- Biała herbata: 30–55 mg kofeiny.
- Zielona herbata: 35–70 mg kofeiny.
- Herbata oolong: 50–75 mg kofeiny.
- Czarna herbata: 60–90 mg kofeiny.
🔎 Pamiętaj: według Food and Drug Administration (Amerykańska Agencja Żywności i Leków), dla większości osób bezpieczna, dzienna dawka kofeiny to do 400 mg.
Ile kofeiny ma herbata matcha?
Na szczególną uwagę zasługuje także herbata matcha, która według badań ma od około 19 do aż 44 miligramów kofeiny na gram.
Standardową matchę przyrządza się z 2 gramów proszku, dlatego w takiej porcji może znaleźć się nawet do 88 gramów kofeiny [5].
Co wpływa na zawartość kofeiny w herbacie?
Ilość kofeiny w danej herbacie różni się w zależności od wielu czynników i może być inna nawet w tych samych typach herbaty.
Na przykład potocznie uważa się, że czarne herbaty zawierają więcej kofeiny niż herbaty zielone lub białe. Jednak nie zawsze jest to prawdą.
Na zawartość kofeiny w herbacie mają wpływ czynniki takie jak:
- to, czy mamy do czynienia z pąkami młodymi, czy starszymi,
- jaka jest odmiana krzewu herbacianego (liście odmiany Assamica mają więcej kofeiny, aniżeli odmiany Sinensis),
- w jakiej glebie rośnie krzew herbaciany,
- czy krzew był zacieniany (standard np. dla tenchy, z której produkuje się matchę).
Wpływ na zawartość kofeiny ma również (w niewielkim stopniu) proces obróbki.
Przykładowo proces dojrzewania znacznie obniża zawartość kofeiny (chodzi tutaj o herbaty pu’er typu shu i hei cha [4].
Podsumowanie
Wiesz już, że herbata ma kofeinę i nie są to małe ilości.
Warto więc pamiętać o tym, aby nie przekraczać dziennej, zalecanej dawki tego składnika. Zwłaszcza jeśli odczuwamy negatywne skutki dużych ilości kofeiny i/lub pijemy sporo kawy.
Bibliografia
- Smith, K., World Atlas Of Tea: From the Leaf to the Cup the World’s Teas Explored and Enjoyed, Firefly Books, 2025, s. 101.
- Brożyna, A., Herbata. Odkryj prawdziwy smak najszlachetniejszego napoju na świecie, Znak, Kraków 2022, s. 220–222.
- Art of Tea, Do You Know How Much Caffeine Is in Your Tea?, [online], dostępne na: https://www.artoftea.com/blogs/health-lifestyle/do-you-know-how-much-caffeine-is-in-your-tea [dostęp: 26.04.2025].
- Pociask, K., Kofeina w herbacie, Eherbata.pl, [online], dostępne na: https://eherbata.pl/blog/kofeina-w-herbacie-271.html [dostęp: 26.04.2025].
- Medical News Today, Does Matcha Have Caffeine?, [online], dostępne na: https://www.medicalnewstoday.com/articles/does-matcha-have-caffeine#caffeine-content [dostęp: 26.04.2025].